Kiber hücum riski yüksəlir: Azərbaycanda təhlükə ikiqat artıb .....                     İranda MOSSAD əməliyyatı: saxlanılanlar var .....                     5 min dollarlıq dronu 1 milyonluq raketlə vururlar .....                     Müalicə üçün Azərbaycana hansı ölkələrdən gəlirlər? .....                     Rusiya ordusu martdan bəri Ukraynada 149 yaşayış məntəqəsini .....                     Bu musiqi məktəbinə yeni direktor təyin edildi .....                     1 həftədir itkin düşən kişinin meyiti quyudan tapıldı .....                     "Evimdə idman zalı düzəltmişəm" .....                     Azərbaycanda tikinti icazələri daha əlçatan olacaq .....                     Şahin Bağırov bu rəisi vəzifəsindən azad etdi .....                     26 yaşlı vəzifəli şəxs “BMW” ilə törətdiyi ağır qəzada ÖLDÜ .....                     Deputatdan Nadir Qafarzadənin bu hərəkətinə reaksiya .....                     Daha bir tanınmış cərrah əməliyyatını açıq şəkildə PAYLAŞDI .....                     Bəxtiyar Ərsayın vəzifədən getməsinin PƏRDƏARXASI .....                     Qubada kənd sakinlərini təhqir edən məmur vəzifədən AZAD EDİLDİ .....                     Paşinyan və xanımı musiqi alətində ifa etməyi öyrənir .....                     Hər 50 sakinindən 1-i şəhid düşən kəndə verilən GÖZ DAĞI... .....                     Azərbaycan üzvlük istəyir: Rusiya mane olacaq? .....                     “Tramp yolu”nu rus sərhədçiləri qoruyacaq?” .....                     Xalq artisti Ənvər Sadıqovun “Telegram” hesabı sındırıldı .....                     Rusiyada 23 il əvvəl qayınatasının qətlində təqsirləndirilən azərbaycanlıya hökm oxunub .....                     “Qarabağ”ı təbrik etsəydim, məni qınayacaqdılar” .....                     ABŞ-də məhkəmə Trampın deportasiya prosesini genişləndirmək cəhdini bloklayıb .....                     Paşinyandan Putinə Şanxay ərəfəsi demarş .....                     Sabiq teatr direktoru Məmmədəli Ağayevin MƏHKƏMƏ VİDEOSU .....                     Azərbaycan "ŞƏT ailəsi"nin mühüm üzvüdür .....                     İcra başçısının TERRORÇU ORTAĞI .....                     Rusların Azərbaycan məhsullarına qarşı davası DAVAM EDİR .....                     “Mənim əl-qolumu bağlamışdı” .....                     Separatçıların 2 sentyabr hazırlığı .....                     BU GÜN O GÜNDÜR... .....                     Serjikin adamı Bako və Levonun Xankəndində nərd oynadığı günlərə dönmək istəyir... .....                     Armen Qriqoryan Laricani ilə görüşüb .....                     "Niyə məzuniyyətdə olan həkimi əvəz edən yoxdur, biz niyə əziyyət çəkməliyik?" .....                     Paşinyanın 10 noyabr bəyanatı ilə bağlı fikirləri nəyə hesablanıb? .....                     Reklamı GƏL-GƏL deyir... görəndə DABANA TÜPÜRÜRSƏN... .....                     Ermənistanda vəziyyət gərginləşir: Paşinyan özünü belə sığortalamağa çalışır .....                     Azərbaycanlılar Ermənistan gömrüyündə yoxlanacaq? .....                     BQXK: “neytral” maskalı, siyasi məzmunlu təşkilat .....                     Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyi şefinin KEYFİYYƏTSİZ AÇIQLAMASI .....                 

SİYASƏT VƏ BİZNES ARASINDA "KÖLGƏ" FİQUR... - Və ya güclü, amma "səssiz" OLİQARX
Tarix: 11-07-2025, 16:46 | Çap et

Təkcə Azərbaycanda deyil, bütün dünyada uğurlu iş adamlarının dövlət vəzifələrinə təyin edilməsi hər zaman riskli addım kimi qəbul edilib və çox zaman mənfi nəticələr verib. Bunun çoxlu nümunələri var ki, bunlardan son olaraq, Donald Trampın İlon Maska vəzifə verməsini xatırlamaq olar. Bunun nə ilə nəticələndiyi isə göz qabağındadır…

Sabiqlərlə bağlı araşdırmalarımızın budəfəki “qonağı”, keçmiş Əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Füzuli Ələkbərovu Maskla müqayisə etmək fikrimiz yoxdur. Ancaq o da Azərbaycanda əvvəl biznes sferasında çalışmış, daha sonra siyasi vəzifə tutmuş, sonda isə yenidən iş dünyasına qayıdaraq imkanlarını qat-qat artıra bilmiş şəxslərdəndir.

Əlbətə, Azərbaycanın müstəqillik tarixində siyasətlə biznes arasındakı sərhədlərin nə qədər nazik, bəzən isə tamamilə silinmiş olduğunu göstərən fiqurlar çox olub. Amma yüksək vəzifədən getdikdən sonra iş adamı kimi mövqeyini qorumağı bacaran, dəyişən reallıqlara adaptasiya olan, eyni zamanda görünmədən təsir imkanlarını saxlayan şəxslər barmaqla sayılacaq qədər azdır. Füzuli Ələkbərov da bu azsaylı fiqurlardan biridir.

Bəs Füzuli Ələkbərovun siyasət və biznes arasında "kölgə" bir fiqur kimi qala bilməyi necə bacarıb?

Bir sərhəd rayonundan müəllimliyə, oradan "imperiya" təsisçliyinə doğru...

1958-ci ildə Culfa rayonunda anadan olan Füzuli Ələkbərov sadə, lakin strateji coğrafiyada – İranla sərhəddə yerləşən bir regionda böyümüşdü. Naxçıvanın sərhəd iqtisadiyyatı və ticarət refleksi bu bölgədən çıxan bir çox iş adamının taleyinə təsirsiz ötüşməyib. Ələkbərov da bu mühitin, belə demək mümkünsə, məhsulu idi: tələbəlik illərində Bakı Dövlət Universitetində riyaziyyat və iqtisadiyyat təhsili almış, əmək fəaliyyətinə isə müəllim kimi başlamışdı. Bu ilk baxışdan sakit həyat sonradan böyük iqtisadi transformasiyaya çevriləcəkdi.

Riyaziyyat və iqtisadiyyat üzrə aldığı ali təhsil ona yalnız müəllimlik etməyə deyil, həm də sərbəst qərarlar qəbul etməyə, maliyyə axınlarını anlamağa imkan verirdi. Məhz 1990-cı illərin çılğın bazar iqtisadiyyatı mühitində çevik düşüncə bacarığı onu tamamilə başqa istiqamətə yönəltdi.

SSRİ-nin dağılmasından sonra yaranan xaotik dövrdə yeni iqtisadi aktorlar üçün meydan açılmışdı. Ələkbərov bu fürsəti dəyərləndirənlərdən oldu. 1991-ci ildə “İmprotex” adlı şirkət təsis etdi. Əvvəlcə turizm sahəsində fəaliyyət göstərən şirkət, az sonra avtomobil idxalı, tikinti texnikası, kənd təsərrüfatı avadanlığı və metallurgiya sahələrində genişlənərək Azərbaycanın qeyri-neft sektorunda aparıcı qruplardan birinə çevrildi.

“İmprotex Motors” BMW, MAN və Rolls Royce kimi markaların Azərbaycandakı rəsmi distribyutoruna çevrildi. Bu, təkcə kommersiya uğuru deyildi – həm də beynəlxalq əlaqələrin, lisenziyaların və yerli inzibati strukturla ahəngdar münasibətlərin nəticəsi idi. Hətta işğaldan azad olunmuş ərazilər üçün istehsal edilən minatəmizləyən texnikalar və yanğınsöndürmə maşınları da bu holdinqin məhsuludur.

Nazir kreslosunda biznes adamı – “təmiz qalmaq” çabası və nazirlərlə toqquşan şəxsi maraqlar

2006-cı ildə Füzuli Ələkbərov Azərbaycanın Əmək və əhalinin sosial nüdafiəsi naziri təyin olundu. Onun bu təyinatı o dövrdə təəccüblə qarşılanmışdı: uzun illər biznesdə aktiv olan biri birdən-birə sosial sahədə mühüm bir postun sahibi olurdu. Lakin həmin dövr üçün bu normal idi – çünki oliqarx-məmur modeli Azərbaycan idarəçiliyində yayğınlaşmışdı.

Nazir olduğu dövrdə Ələkbərov bir neçə islahat təşəbbüsü ilə çıxış etdi: sosial kart sistemləri, elektron reyestrlərin tətbiqi, pensiya islahatları və s. kimi. Lakin bu təşəbbüslər həmin vaxt nazirlikdə kök atmış dərin korrupsiya mühiti ilə toqquşunca ya dayanır, ya da formal şəkildə həyata keçirilirdi.

Elə bəlkə bu səbəbdən Ələkbərovun kabinetə girən gündən məmurlarına “əlil, yoxsul və pensiyaçının puluna toxunmayın” xəbərdarlığı da nəticəsiz qalmışdı. Baxmayaraq ki, hənin vaxt bu açıqlama mediada geniş rezonans doğurmuşdu. Ancaq Ələkbərovun nazir olduğu 2006–2013-cü illər arasında  nazirliklə bağlı səslənən korrupsiya və rüşvət iddiaları bu “xəbərdarlığın” çox da ciddi qəbul edilmədiyini ortaya qoydu.

Bu da Ələkbərovun portretində əxlaqi ziddiyyətin və onun rəhbərlik etdiyi nazirlikdəki korrupsiya "bataqlığı" içində “təmiz qalmaq” çabasının mürəkkəbliyini ortaya qoyurdu.

Bu ziddiyət onun fəaliyyətində özünü göstərirdi. Ələkbərov o dövrdə biznesdən rəsmi olaraq çəkildiyini bildirsə də, “İmprotex”in rəhbərliyinə həyat yoldaşı İradə Ələkbərova keçmişdi. Şirkətə həyat yoldaşının rəhbərlik etməsi və yaxın qohumların önəmli postlarda olması bizneslə dövlət vəzifəsi arasındakı sərhədlərin formal xarakter daşıdığını sübut edirdi. Ələkbərov faktiki nəzarəti əlində saxlayırdı.

Biznesini böyütmək istəyən Ələkbərovun dövlət strukturları ilə münasibəti heç də hamar olmayıb. Qeyri-rəsmi məlumatlara görə, o, bəzi güc mərkəzləri ilə tez-tez toqquşmalar yaşayır, şəxsi maraqların toqquşması nəticəsində müəyyən dairələrdən təzyiqlərə məruz qalırdı. Bu da onun siyasətdə uzunmüddətli qala bilməməsinin əsas səbəblərindən biri hesab olunur.

Dubayla sıx əlaqələr, imtiyazlı inhisarçılıq və dövlətlə tərəfdaşlıq

Nazirlikdən getdikdən sonra Ələkbərovun adı ictimai sferadan demək olar ki, silindi. Amma Ələkbərovun xarici ölkələrlə – xüsusilə də Dubayla sıx əlaqələri sonradan onun fəaliyyət dairəsinə daha qlobal xarakter verdi. Mətbuatın yazdığına görə, o, müəyyən dövrdə Dubayda yaşayaraq orada həm şəxsi biznesini inkişaf etdirdi, həm də Azərbaycanın bəzi oliqarxlarına konsaltinq xidmətləri göstərdi. Bu isə onun Azərbaycan iqtisadi dairələrindəki nüfuzunun hələ də qalmaqda olduğunu göstərirdi.

Lakin eyni zamanda, bu proses “İmprotex”in Azərbaycandakı fəaliyyətində müəyyən boşluqlara səbəb oldu. Şirkətin bəzi qolları – məsələn, “İmair” aviaşirkəti və “İmprotex Aqrotexservis” MMC-nin ləğvi – maliyyə və idarəçilik problemlərinin baş qaldırdığını göstərirdi. Bir dövrün dominant biznes aktoru olan bu qrupun bəzi sahələrdə zəiflədiyi aydın görünürdü.

Bununla belə, Ələkbərovun biznes imperiyası, xüsusən də “İmprotex Motors”, Azərbaycanda BMW və MAN avtomobillərinin yeganə rəsmi idxalçısı olmaqla bazarda inhisarçı mövqeyini qoruyub saxlayır. Bu, həm ona dövlətlə iri müqavilələr bağlamağa imkan verir, həm də bazarda rəqabəti azaldır. Bu kimi hallarda qiymətlərin süni şəkildə yüksək saxlanılması, alternativ təchizatçıların sıxışdırılması və qeyri-şəffaf ticarət praktikasına dair suallar yaranır.

Bununla belə, “İmprotex”in son illərdə “Araz Vadisi” sənaye zonasında işğaldan azad olunmuş ərazilər üçün texnika istehsalına başlaması, xüsusilə minatəmizləyici və yanğınsöndürmə maşınlarının istehsalı, sosial baxımdan önəmli addım kimi görünür. Bu, həm də Ələkbərovun dövlətlə əlaqələrini hələ də saxladığını və iqtisadi layihələrə adaptasiya qabiliyyətini itirmədiyini göstərir.

Ələkbərov modeli sabitlik və manevr bacarığının sintezi

Füzuli Ələkbərovun portretini tamamlayan ən əsas cizgi isə onun emosiyasız, lakin strateji susqunluğudur. O, çıxışlar etmir, müsahibə vermir, ictimai debatlara qatılmır. Amma həm yerli, həm də xarici dairələrdə onun adı çəkiləndə “güclü, amma səssiz” fiqur olaraq xatırlanır.

Ələkbərov təkcə “sabiq nazir” və ya “iş adamı” deyildir. O, Azərbaycandakı oliqarx-məmur modelinin canlı portretidir – oliqarxiya sisteminin içindən çıxan və sonrakı dəyişikliklərə çevik uyğunlaşan bir fiqur.

Məhz bu bacarığına görə Füzuli Ələkbərov biznesdən siyasətə, ordan yenidən biznesə dönən və hər mərhələdə ayaqda qala bilən azsaylı şəxslərdəndir. Bu, nə yalnız şəxsi bacarıq, nə də sadəcə əlaqələrlə izah oluna bilər. Bu, Ələkbərovun hər dövrdə öz gücünü - "biznes imperiyasını" qorumaq üçün özünəməxsus bir model ortaya qoyduğunu göstərir. Elə bir model ki, hətta Eldar Mahmidov belə ona toxuna biməmişdi...

Belə görünür ki, cənab Ələkbərov bürokratik sistemin içində olmaqla onu anlamağı, ona uyğun davranmağı və ona toxunmadan təsir etməyi öyrənib.

Rasim Əlyev

“AzPolitika.info”











 
Sorğu

Putin SSRİ-ni bərpa edə biləcəkmi?

Şirkət-Xidmət
   
Xəbər lenti
                                                 
Kiber hücum riski yüksəlir: Azərbaycanda təhlükə ikiqat artıb - NƏ ETMƏLİ?
Dünən, 18:00
İranda MOSSAD əməliyyatı: saxlanılanlar var - KİV
Dünən, 17:58
5 min dollarlıq dronu 1 milyonluq raketlə vururlar - UCUZ QİYMƏTƏ DRON VURAN HAZIRLANIB
Dünən, 17:55
Müalicə üçün Azərbaycana hansı ölkələrdən gəlirlər? - SİYAHI
Dünən, 17:50
Rusiya ordusu martdan bəri Ukraynada 149 yaşayış məntəqəsini İŞĞAL EDİB
Dünən, 17:45
Bu musiqi məktəbinə yeni direktor təyin edildi - BUNDAN SONRA...
Dünən, 17:42
1 həftədir itkin düşən kişinin meyiti quyudan tapıldı
Dünən, 16:05
"Evimdə idman zalı düzəltmişəm"
Dünən, 15:51
Azərbaycanda tikinti icazələri daha əlçatan olacaq
Dünən, 15:48
Şahin Bağırov bu rəisi vəzifəsindən azad etdi - ƏMR
Dünən, 13:32
26 yaşlı vəzifəli şəxs “BMW” ilə törətdiyi ağır qəzada ÖLDÜ - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 13:23
Deputatdan Nadir Qafarzadənin bu hərəkətinə reaksiya
Dünən, 13:01
Daha bir tanınmış cərrah əməliyyatını açıq şəkildə PAYLAŞDI – Araşdırma BAŞLADI - FOTOFAKT
Dünən, 12:33
Bəxtiyar Ərsayın vəzifədən getməsinin PƏRDƏARXASI - İLGİNC
Dünən, 12:30
Qubada kənd sakinlərini təhqir edən məmur vəzifədən AZAD EDİLDİ – FOTO
Dünən, 12:27
Paşinyan və xanımı musiqi alətində ifa etməyi öyrənir
Dünən, 12:24
Hər 50 sakinindən 1-i şəhid düşən kəndə verilən GÖZ DAĞI... – “Gülüm Naxçıvan” reallıqları
Dünən, 12:22
Azərbaycan üzvlük istəyir: Rusiya mane olacaq? - AÇIQLAMA
Dünən, 12:11
“Tramp yolu”nu rus sərhədçiləri qoruyacaq?” - “Zaxarovanın bəyanatı gülməlidir”
Dünən, 12:06
Xalq artisti Ənvər Sadıqovun “Telegram” hesabı sındırıldı
Dünən, 12:05
Rusiyada 23 il əvvəl qayınatasının qətlində təqsirləndirilən azərbaycanlıya hökm oxunub - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 12:02
“Qarabağ”ı təbrik etsəydim, məni qınayacaqdılar” - “Neftçi”nin baş məşqçisi
Dünən, 11:55
ABŞ-də məhkəmə Trampın deportasiya prosesini genişləndirmək cəhdini bloklayıb - KİV
Dünən, 11:52
Paşinyandan Putinə Şanxay ərəfəsi demarş - Bakı da qoşulacaqmı?
Dünən, 11:35
Sabiq teatr direktoru Məmmədəli Ağayevin MƏHKƏMƏ VİDEOSU - QƏRAR VERİLDİ
Dünən, 11:32
Azərbaycan "ŞƏT ailəsi"nin mühüm üzvüdür - Çin səfiri
Dünən, 11:29
İcra başçısının TERRORÇU ORTAĞI - PKK Yandaşları yenə Kəlbəcərdə?!!
Dünən, 11:23
Rusların Azərbaycan məhsullarına qarşı davası DAVAM EDİR - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 11:22
“Mənim əl-qolumu bağlamışdı” - Döyülən uşaqların anası
Dünən, 11:12
Separatçıların 2 sentyabr hazırlığı - Bakıdan sərt xəbərdarlıq
Dünən, 11:08
BU GÜN O GÜNDÜR... - Düz 34 il əvvəl...
Dünən, 10:43
Serjikin adamı Bako və Levonun Xankəndində nərd oynadığı günlərə dönmək istəyir... -FOTO
Dünən, 10:26
Armen Qriqoryan Laricani ilə görüşüb - “Təsnim”
Dünən, 10:24
"Niyə məzuniyyətdə olan həkimi əvəz edən yoxdur, biz niyə əziyyət çəkməliyik?" - ETİRAZ VAR...
Dünən, 10:23
Paşinyanın 10 noyabr bəyanatı ilə bağlı fikirləri nəyə hesablanıb? - ŞƏRH
Dünən, 10:17
Reklamı GƏL-GƏL deyir... görəndə DABANA TÜPÜRÜRSƏN... - FAKT BUDUR!
Dünən, 10:08
Ermənistanda vəziyyət gərginləşir: Paşinyan özünü belə sığortalamağa çalışır - GƏLİŞMƏ
Dünən, 09:56
Azərbaycanlılar Ermənistan gömrüyündə yoxlanacaq? - Deputat İZAH ETDİ
Dünən, 09:54
BQXK: “neytral” maskalı, siyasi məzmunlu təşkilat - AKTUAL
Dünən, 09:51
Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyi şefinin KEYFİYYƏTSİZ AÇIQLAMASI - AXI NİYƏ?
Dünən, 09:49
İrəvanın Bakıdan istədiyi kənd – Bu 6 rayonumuz təhlükə altına düşə bilər
Dünən, 09:39
Tələbə valideynlərinə xəbərdarlıq: - Pulu əvvəlcədən verməyin!
Dünən, 09:28
MDB Azərbaycan və Ermənistanın təşkilatın işində maraqlı olduğunu görür - Rusiyanın daimi nümayəndəsi
Dünən, 09:26
Nəsiminin məzarını köçürmək istəyənlər “nəbz yoxlaması” aparır – Sensasion iddia
Dünən, 09:15
Ya Həsən keçəl... ya da Keçəl Həsən..: NƏ FƏRQİ? - İlham Rəhimovun əl-üzünü NİYƏ YUYURLAR Kİ?
Dünən, 09:14
Onların əsas hədəfi Pezeşkiandır... - ONA GÖRƏ DƏ...
Dünən, 08:42
Təyyarəmizdən sonra səfirliyimizə açılan atəş: Rusiya həddi aşdı - HƏQİQƏTƏN DƏ...
Dünən, 08:38
Neftçilərin Həmkarlar İttifaqları PROBLEMİ... - NƏ BAŞ VERİR?
Dünən, 08:32
Ukrayna ordusu Rusiya üçün “Qiyamət günü” hazırlayır - TƏFƏRRÜAT
Dünən, 07:01
Vüqar Behbudov 1 milyonluq mebel aldırır - Rəhbərlik üçün: Dəmir və matraslı çarpayı da var
Dünən, 07:00
Şirkət-Xidmət
 
 
Dia.az © 2010 - 2014
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Bizimlə Əlaqə : Tel - 055-560-77-49, 077-271-11-33 E-mail : dia-az@mail.ru
Designed by Daraaz.net
�������@Mail.ru